CƯỚC VẬN TẢI BIỂN TIẾN SÁT ĐỈNH 3 NĂM: BÀI TOÁN CHI PHÍ CHO DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU
Khi giá dầu vượt ngưỡng 100 USD/thùng
Xung đột kéo dài với Iran và tình trạng gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz đã đẩy giá dầu thế giới trở lại ngưỡng trên 100 USD/thùng, tạo sức ép lan rộng ra nhiều nền kinh tế chứ không còn giới hạn ở thị trường năng lượng.
Đây chính là phần "gốc rễ" phía sau một hiện tượng mà ngành logistics đang cảm nhận rõ hơn bất kỳ ai: giá cước vận tải biển toàn cầu tăng liên tục suốt nhiều tuần qua.
Cước container tiến sát đỉnh 3 năm
Chỉ số vận tải container Thượng Hải (SCFI) đã tăng 7 tuần liên tiếp, đạt 3.662,18 điểm trong tuần thứ hai của tháng 9 tăng 72,13 điểm so với tuần trước. Đây là tuần tăng thứ 7 liên tiếp và đưa chỉ số này tiến sát mức 3.733,8 điểm ghi nhận năm 2024.
Nguyên nhân trực tiếp là xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn đồng thời hai điểm nghẽn hàng hải quan trọng: eo biển Hormuz và khu vực Biển Đỏ. Khi các tuyến vận tải quan trọng bị ảnh hưởng bởi xung đột Mỹ - Iran, nhiều tàu buộc phải chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng. Tuyến đường vòng này có thể kéo dài thời gian vận chuyển thêm khoảng 30 ngày, đồng thời khiến chi phí nhiên liệu tăng hơn gấp đôi.
Riêng tuyến Á - Âu: chi phí đội lên, độ tin cậy giảm
Tuyến Á - Âu là nơi chịu tác động rõ rệt nhất từ việc phải đi vòng. Việc chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng khiến hành trình Á - Âu kéo dài thêm 10-14 ngày và đội chi phí thêm khoảng 25-30%, đồng thời "ngốn" thêm 10-15% năng lực vận tải hiệu dụng toàn cầu. Với riêng các tuyến đi vùng Vịnh, giá cước trọn gói từ Thâm Quyến đi Jebel Ali đã được báo ở mức 8.250-9.500 USD/container 40 feet, cao hơn 35-55% so với trước đây, khiến việc lập kế hoạch nhập hàng của doanh nghiệp châu Âu trở nên khó đoán hơn nhiều so với giai đoạn trước.
Việt Nam không đứng ngoài vòng xoáy
Việt Nam không đứng ngoài vòng xoáy này. Về phía thủy sản, kim ngạch xuất khẩu 8 tháng đầu năm 2026 đã đạt 8 tỷ USD, tăng 11,8% so với cùng kỳ, và VASEP dự báo cả năm có thể vượt mốc 12 tỷ USD. Tuy vậy, đà tăng này đang diễn ra song song với rủi ro logistics ngày càng rõ: tính đến cuối tháng 8/2026, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) vẫn đánh giá tình hình tại eo Hormuz "chưa được giải quyết hoàn toàn", và một số hãng tàu tiếp tục áp phụ phí nhiên liệu khẩn cấp (Emergency Fuel Surcharge) cao hơn cho tuyến châu Á đi Bắc Mỹ, trong đó nhóm container lạnh vốn gắn chặt với hàng thủy sản và nông sản đông lạnh của Việt Nam thường chịu mức phụ phí riêng cao hơn do đặc thù tiêu thụ năng lượng để giữ nhiệt.
Nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục kéo dài, mặt bằng cước vận tải và áp lực chi phí đối với doanh nghiệp có thể duy trì ở mức cao trong thời gian tới.
Bài viết trên được tổng hợp từ nhiều nguồn khác nhau.
