Hộ chiếu sản phẩm EU DPP Registry: Bắt đầu kỷ nguyên "bao bì thông minh" với mã QR.

Khi thương mại quốc tế ngày càng đề cao tính minh bạch, khả năng truy xuất và tiêu chí bền vững, doanh nghiệp không còn chỉ cần chứng minh sản phẩm “tốt” mà còn phải chứng minh sản phẩm được tạo ra như thế nào, từ đâu và đáp ứng những tiêu chuẩn gì.

Từ đó, Hộ chiếu số sản phẩm – Digital Product Passport (DPP) ngày càng được quan tâm. Không đơn thuần là một mã QR hay một nền tảng lưu trữ thông tin, DPP đang được định hướng trở thành một phương thức để số hóa và kết nối dữ liệu sản phẩm trong suốt vòng đời.

Với các doanh nghiệp Việt Nam, chủ động chuẩn bị dữ liệu theo định hướng DPP sẽ giúp đáp ứng tốt hơn các yêu cầu mới của thị trường xuất khẩu, hạn chế rủi ro khi tiếp cận các thị trường có tiêu chuẩn cao và tạo lợi thế trong quan hệ với đối tác quốc tế.

DPP là gì và vì sao doanh nghiệp xuất khẩu cần quan tâm?

Có thể hình dung DPP như một “hồ sơ điện tử” của sản phẩm.

Thay vì thông tin về sản phẩm nằm rải rác trong các chứng từ, hệ thống nội bộ hoặc hồ sơ của từng nhà cung cấp, DPP hướng tới việc tổ chức và kết nối những dữ liệu cần thiết theo một cấu trúc có thể truy xuất và chia sẻ.

Tùy từng nhóm sản phẩm và yêu cầu cụ thể, dữ liệu có thể liên quan đến:

• Nguồn nguyên liệu và xuất xứ;
• Thông tin về quá trình sản xuất;
• Thành phần và vật liệu;
• Tiêu chuẩn, chứng nhận;
• Khả năng sửa chữa, tái sử dụng hoặc tái chế;
• Các thông tin liên quan đến môi trường và vòng đời sản phẩm.

Tại Liên minh Châu Âu (EU), DPP được phát triển trong khuôn khổ Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR), với mục tiêu thúc đẩy tính minh bạch của sản phẩm và hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn.

Điều này cho thấy dữ liệu sản phẩm đang dần trở thành một phần quan trọng của năng lực cạnh tranh, bên cạnh chất lượng, giá thành và năng lực sản xuất.

Minh bạch hơn từ nguyên liệu đến thành phẩm

Một sản phẩm xuất khẩu thường trải qua nhiều công đoạn và liên quan đến nhiều bên: nhà cung cấp nguyên liệu, nhà sản xuất, đơn vị logistics, nhà phân phối và người sử dụng cuối cùng.

DPP hướng tới việc kết nối dữ liệu giữa các mắt xích trong chuỗi giá trị, giúp những thông tin liên quan đến sản phẩm có thể được quản lý và truy xuất phù hợp.

Nói cách khác, DPP không chỉ là câu chuyện về một mã QR đặt trên sản phẩm. Đằng sau mã QR đó phải là một hệ thống dữ liệu đủ chính xác và đáng tin cậy.

DPP và cơ hội cho sản phẩm Việt

Với các ngành có tỷ trọng xuất khẩu lớn như dệt may, da giày, điện tử, nông sản, thực phẩm, đồ gỗ hay bao bì,..yêu cầu về minh bạch thông tin có thể ngày càng trở nên quan trọng.

Đặc biệt, với các sản phẩm có liên quan đến vật liệu và khả năng tái chế, dữ liệu về thành phần, nguồn nguyên liệu và vòng đời sản phẩm có thể đóng vai trò lớn trong việc đáp ứng yêu cầu của khách hàng và thị trường.

Khi thông tin được chuẩn hóa, doanh nghiệp có thể chuyển từ việc “nói về chất lượng” sang “chứng minh chất lượng bằng dữ liệu”.

Doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì cho DPP?

DPP là một quá trình chuyển đổi dữ liệu, vì vậy doanh nghiệp không nhất thiết phải chờ đến khi có yêu cầu bắt buộc mới bắt đầu chuẩn bị.

Một số bước có thể được triển khai từ sớm gồm:

1. Chuẩn hóa thông tin sản phẩm

Xác định những dữ liệu quan trọng liên quan đến từng sản phẩm, từ vật liệu, quy trình sản xuất đến tiêu chuẩn và chứng nhận.

2. Tăng khả năng truy xuất

Xây dựng hệ thống giúp doanh nghiệp xác định được nguồn nguyên liệu, quá trình sản xuất và các thông tin liên quan đến từng sản phẩm hoặc lô hàng.

3. Số hóa dữ liệu

Hạn chế việc dữ liệu quan trọng chỉ tồn tại dưới dạng hồ sơ giấy hoặc nằm rời rạc ở nhiều bộ phận.

4. Chuẩn bị khả năng kết nối dữ liệu

Dữ liệu không chỉ cần được lưu trữ mà còn cần có khả năng kết nối, chia sẻ và xác minh khi làm việc với đối tác hoặc hệ thống của thị trường nhập khẩu.

5. Xem DPP như một phần của chiến lược xuất khẩu

Thay vì coi DPP đơn thuần là một yêu cầu tuân thủ, doanh nghiệp có thể xem đây là cơ hội để nâng cấp hệ thống quản trị và tăng tính minh bạch của sản phẩm.

DPP - Bước chuẩn bị cho một cách cạnh tranh mới

Thị trường quốc tế đang dần chuyển từ cạnh tranh dựa trên giá và sản lượng sang cạnh tranh dựa trên nhiều yếu tố hơn: chất lượng, nguồn gốc, tính minh bạch, khả năng truy xuất và mức độ bền vững.

Trong bối cảnh đó, DPP có thể trở thành một phần quan trọng trong cách sản phẩm được nhận diện và đánh giá trên thị trường quốc tế.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, chuẩn bị cho DPP không chỉ là chuẩn bị để đáp ứng một yêu cầu mới của thị trường. Đó còn là cơ hội để số hóa dữ liệu, nâng cao năng lực quản trị, minh bạch chuỗi cung ứng và chứng minh giá trị sản phẩm bằng những thông tin có thể kiểm chứng.